Evaluatie Nitraatrichtlijn
In 2023 startte de Europese Commissie een openbare consultatie ter evaluatie van de Nitraatrichtlijn. De bedoeling was om de doeltreffendheid van de richtlijn in te schatten, te bekijken of deze nog aansluit bij de milieudoelstellingen van Europa en bijdraagt aan een duurzaam en veerkrachtig landbouwsysteem. Op 15 juli 2026 rondde de Commissie deze eerste uitgebreide evaluatie af.
Hoewel de Nitraatrichtlijn door de Europese Commissie doeltreffend wordt geacht, benadrukt de evaluatie onder meer de:
- blijvende nitraatvervuiling en een trage verbetering van de waterkwaliteit;
- grote verschillen tussen lidstaten in de praktische uitvoering van de richtlijn;
- nood aan sterkere handhaving en monitoring;
- focus op nutriëntenrecyclage en circulaire meststoffen;
- ruimte voor innovatieve mestverwerking, waaronder producten die voldoen aan RENURE‑criteria;
- modernisering van landbouwpraktijken om beter aan te sluiten bij waterkwaliteitsdoelstellingen en klimaatambities.
Voor de biogassector genereert dit nieuwe kansen. De Commissie erkent expliciet het potentieel van nutriëntenrecyclage, verwerkte meststoffen en producten die voldoen aan de RENURE‑criteria. Hierdoor ontstaat perspectief om digestaat sterker te positioneren als een volwaardig alternatief voor conventionele meststoffen, op voorwaarde dat de Europese en nationale regelgeving verder wordt afgestemd op deze nieuwe inzichten.
Wat met Vlaanderen?
In de landenfiche voor België wordt bevestigd dat heel Vlaanderen als nitraatgevoelig gebied is aangeduid en dat de regio kampt met blijvende druk op waterkwaliteit door een combinatie van hoge veedensiteit, nutriëntenoverschotten en regionale hotspots.
De Europese Commissie erkent dat Vlaanderen de voorbije jaren extra inspanningen heeft geleverd via het MAP‑systeem en de indeling in gebiedstypes, maar stelt tegelijk vast dat de maatregelen onvoldoende snel resultaat opleveren. De waterkwaliteit verbetert, maar te traag om de doelstellingen te halen.
De EU beveelt Vlaanderen aan om:
- gerichter op te treden in probleemgebieden;
- de handhaving te versterken;
- de mestverwerking en nutriëntenrecyclage verder te professionaliseren;
- structurele overschotten sneller weg te werken;
- monitoring en datakoppeling te verbeteren.
In combinatie met de bredere EU‑evoluties rond nutriëntenrecyclage, circulaire meststoffen en RENURE, ontstaat voor Vlaanderen een duidelijk signaal: de regio moet sneller en consistenter schakelen om de waterkwaliteitsdoelen te halen en tegelijk de transitie naar circulaire meststoffen te ondersteunen.
Bekijk hier het officiële persbericht
Foto: © Pixabay