Europese experts ontdekken de Vlaamse biogas- en biomethaanpraktijk
Op 14 oktober bracht Biogas-E, in samenwerking met Universiteit Gent, leden van IEA Bioenergy Task 37 en vertegenwoordigers van verschillende directoraten-generaal van de Europese Commissie samen voor een dag rond biogas en biomethaan in Vlaanderen. Het bezoek, georganiseerd in het kader van de European Biomethane Week, combineerde presentaties over de Vlaamse sector en Europese beleidsuitdagingen met onderzoeksinzichten en bezoeken aan twee Vlaamse vergistingsinstallaties in Oost-Vlaanderen.
De Vlaamse biogassector in transitie
Na een verwelkoming door Erik Meers in het Provinciehuis te Gent gaf Tine Vergote, coördinator van Biogas-E, een overzicht van de Vlaamse biogassector. Anaerobe vergisting speelt een belangrijke rol in de verwerking van afval- en reststromen, de productie van lokale hernieuwbare energie en organische meststoffen. Als mature technologie kan ze bovendien bijdragen aan de reductie van broeikasgasemissies.
Toch staat de sector voor belangrijke keuzes. Nu bestaande steunregelingen voor de productie van elektriciteit en warmte uit biogas ten einde lopen, moeten veel installaties op zoek naar alternatieven en hun businessmodel herbekijken. De omschakeling naar biomethaanproductie is daarbij een mogelijke piste, maar vraagt aanzienlijke investeringen en biedt niet voor elke installatie een vanzelfsprekend perspectief. Een stabiel beleidskader en voldoende afzetmogelijkheden zijn dan ook belangrijke voorwaarden voor verdere ontwikkeling.
Tegelijk ontbreekt in Vlaanderen een duidelijke langetermijnvisie voor zowel de bestaande biogasinfrastructuur als de verdere ontwikkeling van biomethaan. Terwijl Europa beleid ontwikkelt om biogas en biomethaan verder te stimuleren, bestaat het risico dat Vlaanderen kansen onbenut laat die elders wel al worden benut.
Lisa Deraedt, beleidsexpert van Biogas-E, ging vervolgens dieper in op de regelgevende uitdagingen voor biomethaan. Een goed functionerende Europese biomethaanmarkt vraagt om geharmoniseerde regels en vlotte grensoverschrijdende handel, maar ook om een gelijk speelveld tussen producenten die al dan niet gebruikmaken van steunregelingen. Daarnaast is het belangrijk om de waarde van nevenstromen, zoals digestaat en biogene CO₂, mee te nemen en onbedoelde regelgevende barrières te vermijden.
Onderzoek naar energie, nutriënten en circulaire valorisatie
Ook het onderzoek aan Universiteit Gent kwam uitgebreid aan bod. Erik Meers, professor aan de Universiteit Gent, stelde het RE-SOURCE Lab voor. Daarnaast kwamen de diverse onderzoeksplatformen en lopende projecten van het lab aan bod.
Vervolgens werd het Europese onderzoeksproject SEMPRE-BIO toegelicht, waaraan ook Biogas-E meewerkte. Een van de casestudies vond plaats in Adinkerke en onderzocht de haalbaarheid van cryogene scheiding als kleinschalige techniek om biogas op te waarderen tot biomethaan. Daarbij werden bio-LNG en vloeibare biogene CO₂ geproduceerd. Die CO₂ werd ingezet voor de kweek van algen, waarmee ook de mogelijkheden voor verdere valorisatie van biogene CO₂ werden verkend.
De valorisatie van digestaat vormde een tweede belangrijke onderzoekslijn. Een presentatie over digestaat en de vloeibare fractie ervan onderzocht in welke mate deze stromen voldoen aan de RENURE-criteria, op basis van veldproeven en wetenschappelijke publicaties.
Tot slot kwamen de Europese beleidscontext, de activiteiten van IEA Bioenergy Task 37 - Biogas to Energy en de bijbehorende publicaties aan bod.
Van theorie naar praktijk: twee Vlaamse installaties
In de namiddag verplaatste het gezelschap zich naar twee installaties die elk op hun manier de mogelijkheden van anaerobe vergisting illustreren: een grootschalige, meer industrieel georganiseerde installatie en een pocketvergister op een landbouwbedrijf.
Agro-Energiek in Lievegem gaf de bezoekers een inkijk in een grootschalige biogasinstallatie die recent de omschakeling naar biomethaanproductie maakte. Naast de productie van hernieuwbare energie is ook de verwerking van digestaat een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering.
Het landbouwbedrijf van Dries Maenhout in Poeke toonde een andere schaal van vergisting, met een pocketvergister die mest omzet in biogas. De installatie combineert biogasproductie met stripping-scrubbing van de dunne digestaatfractie voor de productie van RENURE. Daarmee werd concreet hoe ook op landbouwschaal energieproductie en nutriëntenrecuperatie hand in hand kunnen gaan.
Het bezoek bracht onderzoek, beleid en praktijk samen rond een technologie die verschillende maatschappelijke uitdagingen kan helpen aanpakken. Biogas en biomethaan bieden mogelijkheden voor hernieuwbare energieproductie en energiezekerheid, terwijl vergisting en digestaatverwerking ook kunnen bijdragen aan een efficiënter gebruik van nutriënten en grondstoffen.
Om dat potentieel ten volle te benutten, blijven een samenhangend beleidskader, een goed functionerende Europese markt en verdere kennisopbouw belangrijk. De uitwisseling tijdens de European Biomethane Week bood een gelegenheid om Vlaamse ervaringen en uitdagingen te delen met Europese beleidsmakers en experts.
